Munchen vervoer

Hoe onderhoud je je lederhose, dat is iets wat ons nuchtere Hollanders uiteraard slapeloze nachten bezorgd:). De ene is fel gekant tegen wassen en houdt het op de impregneerspray, de ander zweert bij een wasbeurtje. Hoewel de Beieren hun lederhosen nooit wassen, doen de Oostenrijkers het wel degelijk. Maar wie heeft er nou gelijk? Goed nieuws voor de iedereen die zo’n vettig ding ook niet alles vindt. Je kunt hem wassen, maar, met beleid. Lees eerst deze blog over de andere opties, alvorens je naar het uiterste redmiddel grijpt: de wasmachine.

Heb jij je lederhosen schoon weten te houden tijdens oktoberfeesten en carnaval? Of ben jij er zo eentje die denkt “bier vlekt niet”, en heb je je lederhose ergens onder in de kast gesmeten? Volgens Beierse traditie is het not done je lederhose te wassen, maar nu blijkt dat ze in Oostenrijk dat wel doen. De hamvraag is dus, hoe onderhoud je je lederhosen het beste en wat doe je als hij niet meer past?

Na veel onderzoek hebben we tot onze stomme verbazing geconstateerd dat groene zeep of vloeibare glycerine, het beste middel is om leer te reinigen wanneer dat echt noodzakelijk is. U kunt het kopen als speciale leerzeep, zadelzeep en meubelzeep maar betaalt dan veel meer dan u kwijt bent aan een simpele pot driehoekszeep. De natuurlijk zeep is een combinatie van olie en water en het proces van zeep maken heet dan ook verzeping. Geen wonder dat natuurlijke zeep dus ook oliën bevat, waardoor het minder ontvettend is dan synthetische reinigers.

Behandel je lederhosen zoals je je eigen huid behandelt

Belangrijk is na reiniging altijd een verzorgend middel te gebruiken waardoor het leer alsnog gevoed wordt waardoor het leer weer soepel en water- en vuilafstotend wordt, alsof het je eigen huid betreft. Wie de etiketjes leest van de verschillende leeronderhoudsmiddelen zal verrassend vaak dingen tegen komen die bekend klinken van de reclame voor een perzikzachte huid, zoals lanoline.

Onderhoud lederhosen: Wassen of niet wassen?

Het onderhoud van de lederhosen is dus een kwestie van nuchter nadenken. Het is broek die levenslang mee moet kunnen gaan want leer is tamelijk onverslijtbaar, of zouden ze tegenwoordig zijn, zeer duurzaam. Gooi je zo’n broek per ongeluk in de was of in de droger, dan gaat hij waarschijnlijk minder lang mee dan je gedacht had, om over de pasvorm maar te zwijgen. Leer kan namelijk niet tegen hoge temperaturen, denk maar aan je eigen huid en wat ermee gebeurt wanneer je te lang in bad zit of in de zon.

Laat na het oktoberfeest je broek ook niet per ongeluk in een weekendtas zitten, want dan wacht je straks een onaangename beschimmelde verrassing. Niet gek want een natte lerenbroek  is uiteraard een perfecte voedingsbodem, net als je tenen wanneer die te lang in vochtige schoenen opgesloten worden.

Over het onderhoud van leer lopen de meningen duidelijk nogal uiteen. Leer als natuurproduct kan prima nat worden maar kan toch niet tegen wassen, hoe zit dat dan? En de zeemleren doek dan van oma, die net zolang meeging om de ruiten te drogen tot hij meer gat dan doek was? Ook de tip van oma, om een drupje azijn in het water te doen om het leer soepel te houden, kom je eigenlijk nergens tegen daar waar het over het onderhoud van je lederhosen gaat. Integendeel, zogenaamde kenners beweren dat een lederhosen absoluut niet tegen zuur kan, zoals wijn, citroensap of champagne. Eigenlijk zit er maar één ding op en dat is, het zelf proberen.

Vlekken in de bank

Een lederhosen verschilt natuurlijk niet zo veel van een bankstel. In de lederhosen zit je het liefst op de bank en een bank is gemaakt om lekker lui op te zitten. Een leren bank staat bekend als robuust, langlevend en natuurlijk, hoe ouder, hoe mooier, want “leer leeft”. Een leren bank slijt niet, maar leeft.

Aangezien je het bankstel niet in de wasmachine krijgt en ook de stomerij geen plek heeft voor een hoekbank, moet de oplossing voor een mooie lederhosen uit de hoek van het lederen bankstel komen. Vragen we de kenners hoe we dat mooi houden, dan is het antwoord steevast: water. Vlekken deppen met water, naborstelen en klaar. Alleen bij hele hardnekkige vlekken iets van zeep gebruiken maar dit wel goed uitspoelen.

Help, daar gaan we weer, hoe spoel je een vlek in een bank goed uit zonder deze drijfnat te maken? Spons, handdoeken en deppen is het antwoord. Ook bij het schoonmaken van leren zadels wordt aanbrengen met een vochtige spons altijd aanbevolen. Ga je dus aan de gang met je lederhose, zorg dan in ieder geval voor een spons, een borstel en veel (oude) handdoeken.

Iets over het materiaal leer

Eigenlijk is het niet zo heel moeilijk als je je voorstelt dat leer een natuurproduct is dat net als je huid, gevoed moet worden met oliën. Zolang dat velletje nog aan een levend wezen vast zit, wordt de huid van binnenuit gevoed. Het velletje laat geen water door en na een bui regen droogt de huid vanzelf weer mooi op. Dat komt natuurlijk omdat de warmte van het dier ervoor zorgt dat de natte huid snel droogt. Uitdrogen wordt voorkomen door een modderbad of zoals gezegd, doordat de huid van binnenuit gevoed wordt. Maar zowel te hoge als te lage temperaturen zijn funest voor je huid en dus ook voor leer. Felle zon, daar kan leer niet tegen tenzij je het leer heel goed in vet (denk maar aan de cowboyhoeden en paardenzadels). Een goede braadworst doet overigens wonderen ;)

Leerbewerking zorgt voor de beste leer kwaliteit

Om ervoor te zorgen dat leer ook mooi blijft nadat het van de eigenaar ontdaan is ( of eigenlijk andersom), moet de huid bewerkt worden. Eerst worden de huiden gewassen en ontdaan van haar, vlees en vet. Daarna wordt de huid gesplitst, omdat alleen de nerflaag geschikt is om leer van te maken. Daarna wordt het leer gelooid. Dit is een proces dat ervoor zorgt dat de eiwitten in de huid onoplosbaar worden zodat de huid niet kan vergaan. Ook in deze stap wordt het leer nat gemaakt. Natuurlijke looistoffen zorgen voor een extra mooie uitstraling en zijn minder milieubelastend dan de veel vaker gebruikte chroomzouten.

Onderhoud lederhosen: beschermlaagje tegen water en olie

Voor het maken van onze lederhosen worden alleen de allerbeste leersoort gebruikt, aniline leer. Het is leer dat 100% bestaat uit de nerflaag die door en door geverfd is en voorzien is van een beschermlaag waardoor het water- en vetafstotend is. Aan dit leer kun je zien dat het helemaal natuurlijk is, omdat er geen laagje aan is toegevoegd dat oneffenheden maskeert. Semi aniline leer heeft wel een dergelijk laagje waardoor het leer een egale kleur heeft en nog sterker en slijtvaster is dan gewoon leer. Voor meubels wordt het leer vaak ook nog voorzien van een soort laklaag, maar voor kleding is dat meestal niet het geval.

Tips voor onderhoud lederhosen

  1. Impregneren

De leerfabrikant heeft er voor gezorgd dat het leer eigenlijk heel makkelijk in onderhoud is. Wanneer je tenminste een kwaliteitslederhose hebt gekocht. Het in stand houden van de water- en vuilafstotende laag is het belangrijkst, dus als je een lederhose koopt, is impregneren niet meteen noodzakelijk, maar wel wanneer je broek nat geworden is of wanneer hij gereinigd is, is het goed om het leer opnieuw met een spray te behandelen waardoor het leer weer water- en vuilafstotend wordt.

  1. Regelmatig borstelen

Zowel leer als suède vinden het fijn om regelmatig geborsteld te worden. Het houdt het leer in puike conditie en je verwijderd meteen vlekken en onregelmatigheden, ook die je met het blote oog eigenlijk niet eens ziet. Doen dus! Gebruik wel een schone borstel die niet zelf verhaart.

  1. Langzaam drogen

Waar je echt op moet letten is dat wanneer je lederhose nat is geworden, het vocht goed kan verdampen. Want als leer nat wordt, is het belangrijk dat het niet te snel, maar ook weer niet te langzaam droogt. Wanneer het te snel gaat, kan het leer hard worden en barstjes gaan vertonen, gaat het te langzaam, dan zal het leer muf gaan ruiken en misschien zelfs gaan schimmelen.

Belangrijk is dus dat de broek buiten droogt, in de wind, maar niet in de volle zon. Ook kun je de broek aanhouden tot hij droog is, maar lang niet iedereen zal dat een fijn idee vinden. Door de beweging en je lichaamswarmte weet je zeker dat het leer niet te veel krimpt en blijft het soepel.

  1. Wel of niet wassen?

Sommige mensen raden het wassen van een lederhosen af. Ook chemische reiniging wordt afgeraden. Ten eerste los je hoogstwaarschijnlijk het beschermende laagje op dat de fabrikant heeft aangebracht en ten tweede zal het leer uitdrogen door het wasmiddel dat je gebruikt. Toch is er iemand die zich wel waagt aan een wasbeurt, hoewel zonder enige garantie. Alfred Anton Stadlbauer. Zijn argument is dat het in Oostenrijk wèl gebruikelijk is de lederhose te wassen, maar in Beieren niet. In Beieren is het motto “bier maakt geen vlekken” en is wassen not-done. Ga je het proberen, gebruik dan speciale leerzeep.

  1. Leer vuil? Gebruik speciale leerzeep

Het allerbelangrijkste is dat je er speciale leerzeepvoor gebruikt en dat je veel aandacht besteed aan het drogen. Daarna veel tijd stoppen in het borstelen van het leer. Sommigen zweren erbij dat ze de lederhosen gewoon in de wasmachine wassen. Weliswaar op 30 graden en met een speciaal leerwasmiddel, maar dat het zonder meer probleemloos kan. Het argument is best redelijk: voor het maken van een mooie lederhuid, moet het leer uren en soms dagenlang in water geweekt worden, dus waarom zou je het als broek niet kunnen wassen? Gebruik bij handwas een milde shampoo met een neutrale ph, zoals bijvoorbeeld babyshampoo.

  1. Drogen en borstelen

Wanneer je je gewaagd hebt aan een wasbeurt en je alle aanwijzingen hebt opgevolgd uit de video’s dan wordt het tijd voor het drogen. Liggend drogen op een plek met voldoende ventilatie. liefst buiten op een droogrek. Tot slot moet je het leer centimeter voor centimeter borstelen zodat het weer mooi en soepel valt. Maar de kenner zegt: niet wassen, een lederhosen moet er “speckig und dreckig” uitzien, vooral in de wiesentijd, oktoberfeest tijd dus.

Tips voor het schoonmaken zonder wassen

Vind je het toch enigszins spannend je lederhose te wassen maar wil je aan de andere kant ook niet rondlopen met vlekken, probeer dan deze tips:

  1. Dep met gewoon water heel voorzichtig op de vlek, nooit wrijven.
  2. Gebruik mineraalwater bij hardnekkige vlekken. Het bruisende water zorgt ervoor dat de vlek makkelijker oplost. Ook hier alleen voorzichtig deppen in de richting van de leerstructuur.
  3. Een oud huismiddeltje is baking soda met azijn, wat prima werkt bij vetvlekken. De azijn zorgt ervoor dat het leer soepel blijft, wel goed na borstelen.
  4. Voor vetvlekken kun je talkpoeder proberen. De talk neemt vet op en als je geluk hebt, verdwijnt zo ook de vlek uit je broek.
  5. Tot slot kun je natuurlijk ook gewoon niks doen, de lederhose is op zijn best als hij een verhaal kan vertellen. Een vlek hoort daarbij.

Laat de lederhose lekker zoals hij is, zoals Uris in (waarschijnlijk) onvervalst bayerische je tot slot uiteindelijk in onderstaande clip toesnauwt. Want in München, daar malen ze niet om een vlek. Hoe vetter en viezer, hoe beter je voor de dag komt met je lederhose.

Waarschuwing; Leer kan niet tegen zuur

Bijzonder is dat leer dus best tegen vet en bier kan. Maar er zijn twee dingen die volgens het volgende filmpje echt niet kunnen en dat is maar niet tegen zuur, zoals champagne, citroensap of wijn. Nu is rode wijn altijd een beruchte vlekkenmaker maar champagne zou gevoelsmatig in dezelfde categorie als bier kunnen vallen en citroen is toch een bekende vetoplosser.

Misschien is dat dan ook de boosdoener, het zuur tast het leer aan. Het kan natuurlijk ook een beiers verzinsel zijn om ervoor te zorgen dat er vooral veel bier gedronken blijft worden op het Oktoberfeest en géén wijn, champagne of citroensap.

Vlekken voorkomen is beter dan wassen

De Beierse lederhosen drager zijn het hier beslist niet mee eens. Hoe dreckiger, hoe besser. Dus eigenlijk hoef je je hoofd niet te breken over de wasvoorschriften. Gewoon een plens bier erover en “es geht wieder weiter du“! Hoe beter de kwaliteit, hoe minder onderhoud zou je denken. Dat is zeker waar voor de gladde leren broeken van bijvoorbeeld rundleer.

Maar heb je een broek van suède of geschuurd leer die je in nieuwstaat wilt houden, dan heb je een probleem, ook al is de suède van goede kwaliteit. Het geruwde oppervlak van suède is simpelweg niet geschikt om makkelijk schoon te houden en van veel dragen wordt het glad.

Voeg daarbij dat door het vele zitten de bilpartij sowieso zal slijten en glad worden, dan kun je beter kiezen voor een glad- of vetleren lederhosen omdat het daar een veel natuurlijker gezicht is wanneer delen donkerder worden en mogelijk zelfs gaan glanzen.

Wil je je toch wagen aan het onderhoud of wassen van je lederhose, check dan eerst het materiaal waarvan je lederhose gemaakt is:

Is de buitenkant glad en stevig of voelt de lederhose meer aan als fluweel?

Lederhose van glad leer

Deze broeken behoeven eigenlijk geen onderhoud. Naarmate je de broek langer draagt zal hij er mooier uit gaan zien. Glad en donker op bovenbenen en billen, de rest lichter van kleur. Vergelijkbaar met used denim maar dan precies omgekeerd.

  • Impregneren; beetje leervet of kleurloze schoencrème kun je gebruiken om het leer soepel te houden.
  • Vlekken; De voering kun je eventueel voorzichtig op de hand wassen. Zorg ervoor dat het leer zoveel mogelijk droog blijft.
  • Drogen; Leer nooit drogen op de verwarming maar liefst buiten, in de wind. Droog deppen en eventueel borstelen.

Lederhose van suède

  • Impregneren; gebruik preventief suède spray. Hierdoor voorkom je vuil en vlekken. De spray zorgt ervoor dat het suède met een vuil en waterafstotende laagje bedekt wordt.
  • Vlekkenbehandeling; vlekken eventueel voorbehandelen zoals hierboven aangegeven, laten drogen en dan uitborstelen (zei ook de algemene tips voor onderhoud van je lederhose). Als je een lederhose draagt, natuurlijk bier drinken in plaats van rode wijn. Doe je dat toch, dan kun je de truc met zout proberen of deppen met lauw water en azijn. Beetje baking soda erbij en de vlek bruist eruit.
  • Stomerij; wil je per se een lederhosen als nieuw houden, dan kun je hem naar de stomerij brengen. Maar niet chemisch reinigen!! Net als bij de glad leren lederhosen is het juist mooi wanneer je suède broek er een beetje ingelopen uitziet. Een nachtje buiten hangen houdt hem lekker fris.

Leer moet ademen

Omdat leer een natuurproduct is dat moet kunnen “ademen”, is het raadzaam je lederhosen nooit in een plastic tas of zak op te bergen. Beter hang je hem netjes op een houten kleerhanger.

Als het leer vochtig is, kun je de broek opvullen met krantenpapier om te drogen. Eventuele schimmelsporen kun je met vaseline verwijderen. Zowel nà als voor gebruik een nachtje luchten is aan te bevelen. Hang je broek binnenste buiten op, dan droogt de voering ook goed.

Wat gij niet wil dat u geschiedt

Last but but least, een echte lederhose glimt. Van blijdschap zullen we maar zeggen. En wanneer je je lederhose met het nodige respect behandelt, dan zal je er lang plezier van hebben. Bij twijfel, denk je aan je eigen huid, hoe zou je die verzorgen en wat doe je in case of emergency?